donderdag 21 januari 2016

een warm applaus voor Kraamkost!

Hoe het in een ander zijn mond ligt weet ik niet, maar ik struikel erover. Ik vraag het haar wat ze van hét woord van het jaar vindt. 'Nee, klinkt niet', zegt de zwangere vrouw, maar ik ga niet schromen als men me na de bevalling vraagt wat ik wil hebben: 'een maal'.
Nog een ander kent het woord niet en vraagt zich af of het de moeder is die haar gasten op een maal vergast.
Net het omgekeerde, kraamkost is een maaltijd als cadeau voor een pasbevallen moeder en haar gezin.
Bepaalde bronnen menen dat de hype vanuit Amerika overgewaaid is... terwijl het een oud een gebruik is - laat het ons zo stellen - vooral bij de thuisbevallers. Om wille van dat succes bracht ik even het aan in mijn BBBoek  (1999) maar niet onder die noemer, er stond simpelweg 'maaltijd' onder het item:
'Hoe word je een ideale kraambezoek(st)er?', p 211. Uit het voor mij internetloze tijdperk.

Dat nu uitpuilt van adviezen. Hoogtijd voor duidelijkheid en daar wordt nu aan gewerkt door een succesvol tandem:  Madame Zsazsa, beroemd van 'Allemaal rokjes' en Dorien Knockaert (verzorgt voor De Standaard de culinaire reportages op een spitsvondige manier - 'J'aime Jaimie'...). Alles wat die twee vrouwen aanraken verandert in goud. Het boek 'Groeten uit Transitië' (mijn favoriet) was het begin van hun samenwerking. Het derde boek, een kanjer van van 320 blz:  'De Moestuin van Madame ZsaZsa', was een huzarenstuk. In één jaar een tuin creëren, bezaaien, onderhouden, oogsten en heel dat gebeuren in geuren en kleuren weergeven, het zijn de optimisten gegeven. Maar ze zijn jong en veerkrachtig en zie, er zit nog een gat in die markt: een kraam kost boek. Het komt eraan. Ik ben benieuwd welke adviezen en menu's ze voor ons gaan toveren.
Heel de materie, de voeding van de kraamvrouw, is inderdaad belangrijk. Zelfgemaakte ingevroren kost kan al een stap vooruit zijn zijn, maar een kraamvrouw wil ook wel eens iets vers. Wel dat mag je voortaan aan het bezoek vragen.

Maar waaraan moet de voeding voor een kraamvrouw voldoen? Ze moet de vrouw doen aansterken o.m.v. het bloedverlies (rundsvlees en groene groenten!), de weerstand opbouwen, de melkproductie stimuleren ...laat het duidelijk wezen dat chips met cola die krachten niet bevatten.  
In vele culturen wordt het belang van soep onderstreept. Zo zag ik een Libanese papa richting keuken verdwijnen na de thuisgeboorte van zijn dochter. Hij begon zowaar te zingen toen hij in de keuken stond te rommelen. Na een half uur stegen er zo'n overheerlijke aroma's op vanuit de keuken dat mijn maag er vrolijk bij begon te knorren. Hij deed wat hij in zijn land na elke geboorte had geproefd en gezien : soep maken, uitdelen en eten.
Ingrediënten van de Libanese kraamsoep:
2 kippenbillen, 1 fijn gesnipperde ui, 1 teentje geperste knoflook, 1 mespuntb kardemonpoeder, 1/2 theelepel kurkuma (geelwortel), 1 mespunt komijnpoeder, 1/2 theelepel curry, 4 grote wortelen in schijfjes, 1 grote patat in blokjes, erwtjes, een handvol mais en vermicelli, fijngesneden peterselie, vers citroesap, zout en peper. 
Bereiding:
De kippenbillen zet je onder water samen met de ui, knoflook en kruiden; aan de kook brengen; dan wortelen en patat. Eens de kip gaar is, haal je die uit de bouillon en snij je het vlees in stukjes, daarna alles terug in de pot samen met de erwtjes en de mais, even goed laten koken om dan als laatste de vermicelli toe te voegen. Opdienen met peterselie en citroensap. Superlekker.

In 1997, on 'The third international homebirth conference' te Stockhom in Zweden kwam er meer aan bod dan bevallen. In een document van 5 pagina's over 'Homebirth in (het arme n.v.d.R.) Nepal' (56%) vond ik het volgende over voeding:
'...There are strong beliefs and taboes regarding to food. Foods are divided in two categories: hot food an cold food. Green vegetables, fruits, some pulses, certain meats (pork, duck, mutton and buffalo) are cold food. The group of warm foods contains milk, cooked butter (ghee), chicken and goat meat. In the postpartum period woman should not take cold food.

Special attention is given to the new mother in the first month of delivery, there are restrictions on het activities so that she can rest and devote all her attention to het baby. Special foods are given to the mother to help her regain her strength and to stimulate breastmilk production. She will be given rice, soup, chicken (kukhura) and clarified butter at least three times a day. Particular attention is given to the soup. It is made of chicken broth with pieces of chicken (a commodity normally rarely eaten) and herbs (especially parsley seed) which are beleived to stimulate milk production. Breatfeeding another woman's child is a very common practise in Nepal.
Woman will drink 'chang', a kind of beer made from fermented grains, to encourage the milk production. The chang can be made of millet, rice, maize..

Kraamvoeding, je mag ermee uitpakken.